سوسکی اَشکذَر

روایت زیستی

انار یکی از قدیمی‌ترین میوه‌های خوراکی شناخته شده است که در مناطق نیمه گرمسیری رشد می‌کند. انار بومی ایران است. علاوه بر تولید بالا، ایران با داشتن بیش از ۷۶۰ رقم انار دارای غنی‌ترین ذخایر ژنتیکی و تنوع رقم‌ها در جهان است. تفاوت بین رقم‌های انار در شرایط آب و هوایی مختلف است و ترکیب شیمیایی میوه‌ی انار به‌طور قابل‌توجهی تحت تأثیر نوع رقم، منطقه، اقلیم، مرحله‌ی رسیدن و عملیات باغی قرار می‌گیرد.
استان یزد یکی از قطب‌های تولید انار در ایران است. رقم «سوسکی اَشکذَر» در منطقه‌ی اشکذر در استان یزد تولید می‌شود. این رقم ظرفیت آنتی اکسیدانی بالایی دارد که برای مصرف تازه‌خوری و سلامتی مفید است. هم‌چنین با داشتن آنتوسیانین، آبمیوه‌ی بالا و پوست کم، مناسب‌ترین رقم برای صنایع فرآوری مواد غذایی و نوشیدنی است.

منابع

شاکـری، منصور؛ دهقانی، فـرهاد؛ بررسی و مقایسه‌ی یازده رقم از انارهای تجارتی استان یزد، زراعت و باغبانی شماره‌ی٧٧ ، زمستان ١٣٨۶.

روایت فرهنگی

مردم در نقاط مختلف جهان، انار را مادر زمین، زُهدان طبیعت و مظهری از بركت، باروری، فراوانی و جاودانگی پنداشته‌اند. پُردانگی میوه‌ی آن را هم نماد بركت و باروری به‌شمار آورده‌اند. ازاین‌رو، درخت انار و میوه و شاخه‌های آن در اسطوره‌های بیشتر اقوام جهان و ادیان الاهی مقدس شمرده شده‌اند. بنابر اساطیر ایرانی، از فروریختن خون سیاوش بر زمین، به گفتۀ فردوسی «گیاهی برآمد همانگه ز خون» كه آن را گیاه سیاوشان یا «خون سیاوشان» خواندند. در بیستون درخت اناری روییده بود كه آن را «انار فرهاد» می‌نامیدند. در افسانه‌ای آمده است كه فرهاد از شنیدن خبر مرگ شیرین تیشه بر سرش زد؛ دستۀ تیشه كه از چوب انار بود، بر زمین افتاد و در خون فروریخته‌ی فرهاد بر خاك رویید. میوه‌ی این درخت را كه می‌شكافتند، اندرونش سوخته و خاكستر بود. آریاییان قدیم و سپس پیروان دین مزدیسنا (زرتشتیان) جایگاهی ایزدی برای انار می‌پنداشتند و شیرۀ آن را مقدس می‌شمردند. بنا به برخی روایت‌ها، ازجمله روایت كتاب زراتشت‌نامه، زردشت یك دانه انار به اسفندیار داد و اسفندیار با خوردن آن رویین‌تن شد و دیگر زخمی بر او كارگر نیفتاد. مهم‌ترین شب‌چره‌ی سفره‌ی تنقلات شب یلدا یا شب چله (شب اول دی‌ماه و آغاز زمستان) انار و هندوانه بوده است. خوردن انار در شب چله را دوركننده‌ی تب و آزار گرمای تابستان، سبب دور ساختن آدمی‌زادگان از گزند جانوران و حشرات در تابستان و دور كردن ناخوشی‌ها و بیماری‌ها از تن در یك سال پنداشته‌اند.

در اشکذر اعضای خانواده با هم انار می‌چینند. مردان و پسران بالای درخت می‌روند و زنان و سالخوردگان پایین درخت، انار‌های چیده شده را می‌گیرند. شخصی که بالای درخت است انار را می‌چیند و با گفتن کلمه‌ی الله انار را پایین می‌اندازد و شخصِ پایین درخت که معمولاً روی زمین نشسته است انارهای به پایین پرتاب شده را دودستی گرفته و آن را آرام روی زمین می‌گذارد. او موظب است تا انارها آسیب نبیند. در فصل برداشت انار، کوچه باغ‌های این شهر پر است از بانگ الله الله .

همچنین چند روز به عید مانده، تخم‌مرغ‌هایی که هر خانواده تولید خودش است را مصرف نمی‌کند و آنها را جمع می‌کند تا شب عید نوروز که تخم مرغ‌ها را به رنگ‌های مختلف رنگ می‌کنند. اگر می‌خواهند به رنگ زرد در بیاید با کاه آن را می‌جوشانند، اگر می‌خواهند قرمز شود با رناس می جوشانند و اگر می‌خواهند از رنگ تیره استفاده کنند از پوست انار یا پوست گردو استفاده می‌کنند.

blank

تخم‌مرغ‌ها را سر سفره‌ی هفت‌سین می‌گذارند. وقتی سال تحویل می‌شود این تخم مرغ‌های رنگی را مادر بزرگ به عنوان عیدی به بچه‌ها و نوه‌ها می‌دهد. در مراسم زرتشتیان هم در مراسم ازدواج با آرزوی فرزند‌آوری به فرزندانشان انار می‌دهند و این رسم هم‌چنان در یزد رایج است.

شما نیز می‌توانید در این فعالیت مشارکت داشته باشید و روایت‌های فرهنگی محلی‌تان را به صورت عکس،‌ فایل صوتی، متنی یا فیلم ارسال کنید تا در کنار دیگر موارد قرار بگیرد.



روایت فرهنگی

حداکثر اندازه فایل: 4 MB.
حداکثر اندازه فایل: 4 MB.
حداکثر اندازه فایل: 4 MB.
انواع فایل های مجاز : doc, docx, حداکثر اندازه فایل: 4 MB.